آخرين بروزرساني شنبه 17 مهر 1400

بچه‌ها را برای نهادینه کردن فرهنگ نیکوکاری جدی بگیریم

به گزارش روابط عمومی بنیاد آلاء، اسم بامزه‌ای برایش انتخاب کرده‌اند: «استودیو نیک‌سو». استودیویی که از اول مهرماه، فعالیت رسمی‌اش را با هدف به خدمت گرفتن هنر برای نیکوکاری و امورخیریه آغاز کرده و مدیر جوانش خیلی به دیده شدن و موفقیت کارشان امیدوار است. «مهراد شاهی» بیست و پنج ساله، اهل اصفهان و ساکن تهران، می‌گوید بنیاد آلاء برایش دقیقا همان جایی است که فکر می‌کند می‌تواند عصاره همه آموخته‌ها و تجربه‌های آکادمیکش را به مرحله عملیاتی شدن برساند.

مدیر جوان استودیو نیک‌سو که سابقه ساخت چند فیلم کوتاه، مستند و داستانی و البته راه‌اندازی یک موسسه تصویری- رسانه‌ای هم در کارنامه‌اش دارد، در یک عصر خنک پایان تابستان، روبه‌روی ما نشست تا از ایده‌هایش برای موفقیت این استودیوی تازه تاسیس بگوید. استودیویی که آقای شاهی امیدوار است آن را به یک مرجع کامل و پیشرو هنری در حوزه کارهای خیر تبدیل کند. گفت‌وگوی ما را بخوانید:

اگر بخواهی از این سالهای فعالیت در آلاء بگویی، آن را چطور توصیف می‌کنی؟

خاطرم هست، مدتی پیش، کسی سؤال شما را از من پرسید. اینکه کار خود را چطور توصیف می‌کنی. من این‌طور پاسخ دادم: «فعالیت کنونی‌ام در بنیاد آلاء همان نقطه‌ای است که تمام آموخته‌ها و تجربیات سال‌های کار و مشغولیتم در آن جمع شده است.» اگر بخواهم دقیق‌تر پاسخ بدهم، باید بگویم تلاش ما در واحد هنر و رسانه، ترویج فرهنگ نیکوکاری با ابزار هنر و رسانه است. به قولی، کمال مطلوبمان این است که نیکوکاری را به‌عنوان یکی از صفات فرهنگی مردمان ایران برجسته کنیم. برای من، قرارگرفتن در این جایگاه، مسئولیت والایی است؛ به‌خدمت‌گرفتن هنر برای فعل مقدس نیکوکاری. جایگاهی است که خلاقیت و اندیشۀ آدم را برای یک هدف انسانی و جهان‌شمول، برانگیخته می‌کند.

بین هنر و کار خیر در کشورمان و کشورهای دیگر چه ارتباطی وجود دارد؟

نظریه‌پردازان، عرصۀ هنر را ذیل دو مکتب تقسیم می‌کند: مکتب «هنر برای هنر» و مکتب «هنرهای متعهد». در مکتب اول که موضوع بحث نیست، فعالیت هنری، لزوما برای فعالیت جانبی خاصی خلق نمی‌شود. هدف از فعالیت هنری در این مکتب صرفا ذات هنر است؛ اما در مکتب هنرهای متعهد، ما هنر را به مثابۀ یک ابزار برای طرح مباحث دیگر، همچون مباحث اجتماعی و انسانی می‌دانیم.

رابطۀ هنر و کار خیر را باید ذیل هنرهای متعهد تصور کرد. ما با محصول هنری به عرصۀ کار خیر ورود می‌کنیم. یعنی آن را یک ابزار قدرتمند برای طرح موضوع نیکوکاری می‌دانیم. هنر، قدرت تغییر در ناخودآگاه جامعه را دارد. جوامع غربی در طول تاریخ از هنر در مسیر پیشبرد تفکرات خود به نحو احسن، استفاده کرده‌اند. یکی از دلایل اشاعۀ تفکر غربی در سراسر جهان، استفادۀ بادقت آن‌ها از هنر است.

اما در مورد سؤال شما، یعنی رابطۀ هنر و کار خیر در جهان و در ایران باید بگویم، در سراسر دنیا تولیدات هنری که در موضوع خود به نیکوکاری اشاره کرده‌اند، کم نیستند؛ اما نکته مهم این است که، کمتر محصول هنری به ذات فعل نیکوکاری ورود کرده‌ است. ممکن است محصولاتی با موضوع مهربانی و نیکی به صورت عام تولید شده باشند یا با هدف جذب منابع مالی برای یک خیریه، اثری را تولید کرده‌ باشند؛ اما کمتر محصولی به قلب نیکوکاری توجه داشته است.

در مورد کشور خودمان اما، موضوع کمی متفاوت است، اگر بخواهیم به‌طور خاص سینما و ادبیات را مثال بزنیم، باید بگوییم توجه دقیق به امر نیکوکاری در آثار ایرانی بسیار محدود است. همان‌طور که می‌دانید سینمای ایران یکی از پرچم‌داران سبک فیلم‌های اجتماعی در دنیا حساب می‌شود. آثار تولیدشدۀ ایرانی، معمولا در حوزۀ آسیب‌های اجتماعی هستند. همین موضوع باعث شده نیکوکاری در خرده‌روایت‌ها در داستان‌ها همیشه مورد توجه هنرمندان ایرانی باشد؛ اما آثار تولیدشده با پیرنگ اصلی نیکوکاری محدود و کم‌ شمار است.

برویم سراغ بهانه این گفت‌وگو.  این‌روزها در استودیو نیک‌سو چه می‌گذرد؟

در سال گذشته، ما برای پیشبرد اهداف هنری و رسانه‌ای مدنظر در مرکز فرهنگ نیکوکاری، تصمیم به تأسیس استودیویی تخصصی با موضوع نیکوکاری با عنوان  «استودیو نیک‌سو»، گرفتیم و فعالیت این استودیو به‌طور جدی از بهار امسال آغاز شد.

اگر بخواهم کمی دربارۀ اهداف و فعالیت‌های استودیو نیک‌سو صحبت کنم، باید بگویم، تلاش ما بر این است که توجه فعالان عرصۀ هنر و رسانه را به سمت موضوعات نیکوکاری سوق دهیم. به‌نوعی هدف اصلی، راهبری این عرصه به سمت موضوع نیکوکاری است. ما در عرصۀ هنر و رسانه با قالب‌های متعددی روبه‌رو هستیم، حوزه‌هایی مانند: ادبیات، سینما، هنرهای شنیداری، هنرهای تجسمی، هنرهای نمایشی و حوزۀ سرگرمی. همه این حوزه‌ها اقتضای خاص خود را دارد. به همین علت باید با درنظرگرفتن جنبه‌های مختلفِ هر قالب و درنظرگرفتن موضوع نیکوکاری، قالب‌های مناسب را احصا و انتخاب کرد.

در حال حاضر، استودیو نیک‌سو توجه خود را به فیلم‌کوتاه داستانی، انیمیشن و پادکست معطوف کرده است و در این سه قالب اقدام به حمایت و تولید از محصولاتی در حوزۀ نیکوکاری کرده است. تا کنون سه فیلم‌کوتاه داستانی، چهارده انیمیشن کوتاه، شش پادکست و چهار داستان کوتاه صوتی تولید شده است. انتشار و پخش این محصولات در رسانۀ ملی، فضای مجازی و جشنواره‌های داخلی و خارجی دنبال می‌شود.

ممکن است این سوال به وجود بیاید که با توجه به آموزه‌های نیکوکارانۀ موجود در فرهنگ غنی ایرانی اسلامی، پرداختن مجدد به موضوع در تولیدات شما چه لزومی دارد؟

در فرهنگ ایرانی، سنت‌های اعتقادی و توصیه‌های دینی، نیکوکاری یکی از پررنگ‌ترین آموزه‌های فرهنگی ایران و اسلام به حساب می‌آید. این خُلق فرهنگی در طول تاریخ در روحیۀ جمعی ایرانیان پُررنگ بوده است. شاهد مثال آن گنجینۀ غنی ادبیات کلاسیک ایران است. در حوزۀ اخلاق و فقه اسلامی، مفاهیمی چون زکات، خمس، وقف، هبه، صدقه و قرض نشان از اهمیت بی‌مثال نیکوکاری در جامعۀ ایران و اسلام است؛ لذا، هدف ایجاد روحیه‌ای با عنوان نیکوکاری نیست؛ بلکه هدف احیا و به‌روزرسانی این فرهنگ با روح جهان معاصر در بین مردم است. گره‌خوردگی نیکوکاری با شرایط تاریخی هر زمان، واضح است. وجوب نیکوکاری در هر زمان مصداق خاصی دارد. در دنیای مدرن، نیکوکاری، خیریه، سمن، یاریگری و مفاهیمی از این دست، با مفاهیم پیشین خود بسیار متفاوت است. برای مثال سمن‌ها و خیریه‌ها نهادهایی هستند که به واسطۀ گستردگی مدرنیته در زندگی جمعی ما، مفهوم تاز‌ه‌ای به خود گرفته‌اند؛ لذا بی‌توجهی به فرهنگ نیکوکاری و به‌روزنکردن مفاهیم آن، در عرصۀ ادب، هنر و رسانه، به مرور این مفهوم را از زندگی جاری مردم خالی می‌کند. ما وظیفه داریم با توجه به پیشینۀ گستردۀ در تاریخ خود و با توجه به مختصات دنیای مدرن، تولیدات هنری‌رسانه‌ای را به دست مردم برسانیم تا این صفت در روح جمعی مردم پرورش پیدا کند، تقویت شود و از آن حراست کنیم.

فکر می‌کنی اولویت برزمین‌مانده در حوزه شما چیست؟

آنچه شخصا در حوزۀ مدیریت فرهنگی اولویت می‌دانم، بحث تربیت کودکان و نوجوانان است. برای قوام‌‍دادن به روحیۀ اجتماعی هر جامعه، باید حوزۀ تربیت در آن جامعه جدی گرفته شود. دولت‌ها و نهادهای اجتماعی گاهی با صرف هزینه‌های هنگفت، به فعالیت در یک حوزۀ فرهنگی می‌پردازند و تمام تلاش خود را معطوف می‌کنند تا بتواند، تغییراتی چند درجه‌ای در روحیۀ مردم ایجاد کنند. در صورتی که آنچه می‌تواند یک صفت را در یک جامعه فراگیر کند، تربیت‌ شخصیت افراد در دوران کودکی و نوجوانی است. در حقیقت تربیت‌ در سنین پایین، ناخودآگاه اشخاص را نشانه می‌گیرد و صفات نیک را در آنان نهادینه می‌کند.

اما در مورد تربیت، مهم‌ترین نهاد ابتدا خانواده و سپس آموزش‌ و پرورش هستند. اولویت برزمین‌مانده در حوزۀ مدیریت فرهنگ نیکوکاری، معطوف‌کردن فعالیت‌ها به‌سمت حوزه‌های تربیتی است. محصولات هنری رسانه‌ای باید به عنوان ابزارهای تربیتی به کمک دغدغه‌مندان این حوزه بیاید. برای مثال در حوزۀ والدگری، تولید محصولات با مفاهیم نیکوکارانه و مناسب برای کودکان که توسط والدین به‌ کار گرفته شود، بسیار پر اهمیت است.

نظرات[ 0 ] | موضوع: اخبار, اخبار مهم, اخبار ويژه | 1400/07/17 | | |
 بدون نظر
کلیه حقوق متعلق است به بنیاد خیریه آلاء
دفتر مرکزی: ایران- اصفهان-خیابان آیت الله غفاری- کوچه ی آیت الله سعیدی -بنیاد خیریه راهبری آلاء
کد پستی :8197113766 تلفن تماس 35522006-۳۱-۹۸+ فکس: 35522010-۳۱-۹۸+
دفتر تهران: ایران- تهران- بزرگراه جلال آل احمد به سمت غرب - بعد از پل نصر(گیشا) پلاک 139
کد پستی: 1446667451تلفن تماس : 86015321-۲۱-۰۰۹۸ فکس: 88258900-۲۱-۰۰۹۸
پست الکترونیک : info@ala.org.ir